Эссе және өлең-жыр байқауы

Үй, киіз үй және оның жабдықтары


Есікте екеу отыр өлемін деп,
Төрде төртеу отыр төремін деп,
Ортада біреу отыр көмемін деп.

Босаға, кебеже, құман



Жүруге аяғымен ерінеді,
Нәрсеге өз-өзінен телінеді.
Адамға қашан болса пайдасы бар,
Бір мезгіл жарық болып көрінеді.

Терезе, әйнек



Біреу екен анасы,
Жиырма бес баласы.
Іс жағына қарасаң,
Қан шаһардың қаласы,
Маңдайында ағы бар,
Түрлі қажет табылар.
Түгел екен тұрманы,
Керек жағы тағы бар.

Үйдің іші, тамағы



Жансызда бір нәрсе бар формалданған,
Аузын кейде ашып, кейде жұмған,
Ішінен жылтыраған мөлдір көзі,
Өмірде ұйықтамайды бұл не қылған?

Үй, әйнек ,есік



Екі басы жұмырықтай,
Ортасы қылдырықтай.

Тұтқа



Есік ашады,
Есіктің артына қашады.

Топса



Күндіз салбырап тұрады,
Түнде тесігін табады.

Есік ілгіш



Жол бермес жүрейін деп жалынсаң да,
Естімес айтқан сөзді бағынсаң да,
Қақпақты қаққан қазық иір тұмсық,
Ешқандай жақындамас бөтен жанға.

Кілт



Алыстан қаңғыр-күңгір,
Жақыннан бұрау темір.

Кілт



Шырт-шырт етеді,
Шыртылдап барып, кіріп кетеді.

Кілт



Жоғарыдан айдаған,
Белін берік байлаған.
Сидам құлға жолықсаң,
Өз еркіне қоймаған.

Кілт



Шешесі үйде қалады,
Баласы кісіге ереді.

Құлып, кілт



Ә, керемет, бір ит бар,
Үй бағады, үрмейді,
Аяғы жоқ, жүрмейді,
Көмейіне тықсаң, сөйлейді,
Тілін адам білмейді,
Ұрықсатсыз ол иттен,
Адам үйге кірмейді.

Құлып



Жолда бір бұзау өліп жатыр,
Аузына қолын тықса, күліп жатыр.

Құлып



Қаппайды, шаппайды,
Үйіңді қорғайды.

Құлып



Аяғы жоқ жүрмейді,
Үй бағады, үрмейді.

Құлып



Аузын ашсаң,
Өкпесі көрінеді.

Есік пен от



Арыстан аузын ашса, арс етеді,
Таңдайы жұтып қалса, тарс етеді.
Омыртқасы тұтас та қабырға жоқ ,
Екі көзі маңдайында жарқ етеді.

Есіктің ашылып, жабылуы



Үлкен өгіз бар,
Жалғыз көзі бар.

Там үй, оның есігі



Қызыл сиырымның жоны жалпақ.

Есік