Метаграммалар, сөз жұмбақтары, әріптік тапсырмалар
Бұл бөлімде 61 жұмбақ бар.
Бұл бөлімде Метаграммалар, сөз жұмбақтары, әріптік тапсырмалар бойынша қазақша жұмбақтар жинақталған. Қызықты және танымдық сұрақтар берілген. Әр жұмбақтың жауабы бірге көрсетілген. Мұндай тапсырмалар ойлау қабілетін дамытуға көмектеседі.
Ауылда бар,
Адырда жоқ.
Сауырда бар,
Сабырда жоқ.
Ыдыста бар,
Күмісте жоқ.
Ырыста бар,
Плюсте жоқ.
Арада бар,
Сона да жоқ.
Қорада бар,
Далада жоқ.
Қобызда бар,
Қоңырда жоқ.
Доңызда бар,
Тобырда жоқ.
Сақалда бар,
Мақалда жоқ.
Сапарда бар,
Тапалда жоқ.
Орманда бар,
Тоғайда жоқ.
Қорғанда бар,
Маңайда жоқ.
Бас-аяғы түгел «І»
Мағанасын біліңіз.
Ортасына бір әріп,
Қосса болар кіміңіз?
О, балақай, балақай,
Қалайық бір тамсанып,
Ортадағы қайсы әріп.
«К»-деп егер бастасаң,
Шомыласың суына
«Т»-дан егер бастасаң,
Төрт түліктің баласы
«Ш»-дан егер бастасаң,
Жазда аунайсың құмына.
«С»-дан егер бастасаң,
Ақ қайыңнан аласың
Метаграммалар
──────── 1 ────────
«Ш»-дан бастап жазғанда,
Шай қайнатып аласың,
«Ш»-ны орнынан алғанда,
Терезеге саласың
──────── 2 ────────
«К»-ден бастап оқысаң,
Құс атауы, қарашы!
«Е»-ден бастап оқысаң,
Жалқау бала бағасы
──────── 3 ────────
Егер «И»-ден бастасаң,
Хайуанаттың түрімен.
«И»-ді алып тастасаң,
Әріптердің бірімін
──────── 4 ────────
Оңға қарай оқысаң да – бір халық,
Солға қарай оқысаң да – бір халық.
Бір буыным – құс,
Бір буыным – түс
──────── 5 ────────
«К»-деп егер бастасаң,
Шомыласың суына
«Т»-дан егер бастасаң,
Төрт түліктің баласы
«Ш»-дан егер бастасаң,
Жазда аунайсың құмына
«С»-дан егер бастасаң,
Ақ қайыңнан аласың
──────── 6 ────────
Сөз басында «Б» болса,
Бас киімің боламын.
Сөз басында «Ө» болса,
Жазда пісіп соламын
──────── 7 ────────
Егер «М»-ден бастасаң,
Тағамның бір түрімін.
«М»-ны алып тастасаң,
Түнгі аспанның нұрымын
──────── 8 ────────
Егер «С»-дан бастасаң,
Бір баласы қазақтың.
«С»-ны алып тастасаң,
Ең тәуірі ол, тамақтың
──────── 9 ────────
«Ж»-дан бастасаң,
Жыл мезгілі болады.
«Қ»-дан бастасаң,
Құсқа айнала қалады
──────── 10 ────────
«К»-дан егер бастасаң
Түндей қара бір түспін.
«Ш»-дан егер бастасаң
Ернеуі кең ыдыспын
──────── 11 ────────
Алғашқы буыны – құс,
Соңғы қос әрпі – түс.
Екеуін қосып жіберсең,
Көл жағалап тік өсем
──────── 12 ────────
«Ү» тұрса қызып табаны,
Қыртысты жазып тегістер,
«Ү» түсіп қалса жаманы,
Құлама болар тегіс жер
──────── 13 ────────
Майысқақпын, нәзікпін,
Садақ болып иілем.
Соңғы әріп «Н» болса,
Қоқыстарға үйілем
──────── 14 ────────
Ұқсайтұғын жылқыға,
Қамыс құлақ көлікпін.
«К» орнына «П» қойсаң,
Ойлантуға берікпін
──────── 15 ────────
Шалқимын арнамда,
Ал бірақ тұрмаймын тесікте.
Алғашқы дыбысым өзгерсе,
Көкте ұшып жүремін
──────── 16 ────────
Кезерді ерінің,
Шөбі болмас жерінің.
«Ш» орнына «К» тұрса,
Өсімдіктің нәрімін
──────── 17 ────────
Бір адам шаттанса,
Мен оған бауырмын.
«Б»-ны «У»-ға ауыстырса,
Өлшеммін, дәуірмін
──────── 18 ────────
Қақ тіліп жотаны,
Қасқайып жатады.
«Ж» орнын «Қ» басса,
Адамнан табады
──────── 19 ────────
Сән берем әркімге,
Әріпті бастапқы сызсаң,
Жөн сілтер ұстазбын
──────── 20 ────────
«Қ» әрпінен бастасаң,
Көмірге ұқсас түрім бар.
«Қ»-ны сызып тастасаң,
Гүлге нәр болам
──────── 21 ────────
«Қ» орнына «Д» қойсаң,
Боламын кеңістік
──────── 22 ────────
Шеге қағар шеберге,
Ең қажетті құралмын.
«Б»-ны өшірсең,
Жігер берер ұранмын
──────── 23 ────────
Қатты соғып жүрегім,
Қорқып жүремін.
«Қ» орнына «Н» қойсаң,
Күшке толам
──────── 24 ────────
Жатам құстар тобына,
Азығымын адамның.
«Ы»-ны қоссаң,
Тағам болам
──────── 25 ────────
«Ж»-мен бастасаң,
Көрінеді бар маңым.
Өшірсең,
Су ағатын арна
──────── 26 ────────
Ақ бояуға қанықпын,
Бас әріп өзгерсе,
Жазық болам
──────── 27 ────────
Жасыл желек алабым,
Алғашқы әріп өшсе,
Әдепті боласың
──────── 28 ────────
Бойында өссем тоғанның,
Бір әріп қоссаң,
Үндемейтін адам болам
──────── 29 ────────
«Т»-ны сызып тастасаң,
Мүшесімін адамның
──────── 30 ────────
Тәтті дәм,
Қоссаң – суда жүзеді
Ж-дан егер бастасақ,
Желбіреймін төбеңде
П-дан егер бастасақ
Сүйкімді аспын жегенде.
Ж әрпінен бастасақ
Жатарыңда керекпін.
Ж-ны алып тастасаң
Дүйім елге қорекпін.
"Қ"-дан бастап, аяқтасаң,
Бес әріпті думанмын.
"Қ" орнына "с" қойсаң,
Нүктелерді қосамын.
Әуелгі үш әріп —
Дәмге нәр тілді үйірген,
Кейінгі қос әріп —
Мақтаның түсі үйілген.
Қосылса бес әріп —
Темір жіп созып иірген.
Ешкіден көп табылса,
Түсі болам қойдың да.
Соңғы дыбыс жоғалса,
Ораламын мойнына.
«Ар» мен «ал»-ды қосқанда,
Судағы құрлықпын.
Алдына «М»-ны қосқанда,
Нудағы түлікпін.
Қуанғанда мақтанып,
Қол соғасың шаттанып.
Ең алдына «Қ» қойсаң,
Қолыңды өтер от қарып.
Моншағы көп тізілер,
Шуағын төксе күліп күн.
Соңғы әріп «К» болса,
Әжем сынды кісілер,
Қолға тағар мүлікпін.
Ұнтағым бал, жерде өсем,
Бар халыққа әзірмін,
Соңғы «Н»-ді «М» десең,
Дастарқанда мәзірмін.
Піскен жеміс қосымын,
Құстың жақын досымын.
«К» орнына «Ж» жазсаң,
Жамбыл ата жасымын.
Ақтан көрпе жамыламын,
Көктемде сайға ағыламын.
Өзгерсе егер алғашқы әріп,
Жер қойнынан табыламын.
«Т»-дан бастап оқысаң,
Төлі болам пырақтың.
«Т»-ны сызып тастасаң,
Көкте қалған орақпын.
Екі сөзден тұрады,
Құстың аты — құрамы.
Сызсаң егер «Бір» сөзін,
Ас пісірем, көр өзің.
Қыста суды қаптаймын,
Бірақ жазда жатпаймын.
Алғашқы әріп ауысса,
Онсыз тамақ татпаймын.
Аспан көгі жамылды,
Қара мақпал бүркеніп.
«Т» орнына «К» қойсаң,
Жылытып жон, шағылды,
Тұрам елге нұр төгіп.
Жазда өсіп, піседі,
Дәмі тәбет ашады.
«Қ» орнына «Ж» қойсаң,
Көктен тамып түседі,
Жердің шаңын басады.
Шуақты мол төгемін,
Гүлге бөлеп беремін.
Бас әріпті өшірсең,
Көкіректі керемін.
Жайнаған жер үсті,
Мекенмін келісті.
Бірінші әріп ауысса,
Айдынға ұшып қонамын.
Алғашқы буыным,
Көшті бастар ұлымын.
Сосын тоғай нуының
Жыртқышының бірімін.
Екеуін қоссаң ірімін –
Көп аңдардың дүрімін.
Бір құлаштай матамын,
Жуынғанда аласың,
Сая жермін,
Тұратын
Құстар әні естіліп,
Сөз соңына «А» қоссаң,
Сауық сайран құрамын,
Шалшық көлде кешкілік.
Сұйықпын да тазамын,
Басамын жер тозаңын.
«С» орнына «Б» қойсаң,
Бозғылт боп тозамын.
- Лев Шестов
- Лев Шестов
- Лев Шестов
- Лев Шестов
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі