Шалкиіз Тіленшіұлы

Шалкиіз Тіленшіұлы (1465 — 1560 жылы ш.) — жырау, орта ғасырлардағы қазақ поэзиясының көрнекті өкілі. Шалкиіз жас кезінен-ақ ер жүрек жауынгер әрі талантты жырау ретінде даңққа бөленді. Жігіттік шағы Ноғай Ордасындағы Мұса бидің маңайында өткен. Кейіннен Үлкен Орданың әміршісі, Мансұрұлы Темір бидің және ноғайлы Жүсіп бидің төңірегінде, өмірінің соңғы кезін қазақ ханы Хақназар маңында өткізді. Жырау туындылары әсерлі, өткір, аз сөзге көп мағына сыйғызған сұлу сазды көркемдігімен ерекшеленеді.


Өлеңдері Нақыл сөздері

Арғымақ атқа көп міндім — садаға кетсін буданнан,
Азаматқа көп ердім — садаға кетсін туғаннан.

Ілмектер: арғымақ, садаға, туыс, азамат, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Жағаңа дұшпан қолы тимеске — артыңда туысқанның көбі игі.

Ілмектер: дұшпан, туыс, туысқан, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Еріккенде қызыл тілін тыймаған бір пәлеге жолығар.

Ілмектер: тіл, пәле, қызыл тіл, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Жүйрікпін деп жалданба – жолығарсың арланға.

Ілмектер: жүйрік, арлан, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Жүк тиесең — кетерсің, ниет етсең — жетерсің.

Ілмектер: жүк, ниет, нақыл, афоризм Шалкиіз Тіленшіұлы

Теңеу: боз үстінде от жағып, бұзбай бұлан пісірген мен иемнің бөрлі ала тасы едім, жау көрген күн — жүрегінің басы едім, көз үстінде қасы едім.

Ілмектер: теңеу, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Алға сап жауап бермеңіз – арғы түбін ойламай.

Ілмектер: жауап, ойлау, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Теңеу: ертеңнен салса — кешке озған, ылдидан салса — төске озған.

Ілмектер: озу, теңеу, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Жаманға беліңді шешіп иланба – илантып тұрып өлтірер.

Ілмектер: жаман, сенім, өлім, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Айдын сулар, аймақ көл – тасыса дөңбек келтірер,
Көп өтірік, жаман сөз – басыңа бәле келтірер.

Ілмектер: су, өтірік, бәле, нақыл, афоризм Шалкиіз Тіленшіұлы

Шешен жігіт – жол бастар, батыр жігіт – қол бастар.

Ілмектер: шешен, батыр, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Саған дұшпан – маған жау.

Ілмектер: дұшпан, жау, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Жақсы да келер бұл көпке, жаман да келер бұл көпке.

Ілмектер: жақсы, жаман, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Жоғары қарап оқ атпа – жақын түсер қасыңа.

Ілмектер: оқ, жоғары, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Бар күшіңді сынамай – балуандармен күреспе.

Ілмектер: күш, нақыл, балуан, қанатты сөздер, афоризм Шалкиіз Тіленшіұлы

Тұсында болған мәртті қорлама – табылмайды керекте.

Ілмектер: қорлық, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Тең атаның ұлы едің: дәрежеңді артық етсе – тәңірі етті.

Ілмектер: ата, ұл, дәреже, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Жез қарғылы құба арлан қорашыл төбет болған күн.

Ілмектер: төбет, күн, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Жақсының жақсылығы сол болар – жаманменен қосылып сөйлемекке ар етер, жаманның жамандығы сол болар – сөйлесе бетін қара етер.

Ілмектер: жақсы, жаман, ар, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы

Жаманннан туған жақсы бар – адам айтса нанғысыз,
Жақсыдан туған жаман бар – бір аяқ асқа алғысыз.

Ілмектер: жақсы, жаман, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, Шалкиіз жырау Шалкиіз Тіленшіұлы







nationalgeographic.kz
Сертификат алу. Сертификат, алғыс хат пен диплом алу жөнінде мәлімет
ҰБТ(онлайн тест)